Hof van Ede | een beplantingsplan voor Hogeschool VIAA

Voor het vak Beplantingsleer hebben we als schaduwopdracht een beplantingsplan ontwikkelt voor de Hogeschool VIAA in Zwolle. 

VIAA staat voor innovatie, duurzaamheid en gemeenschap. De buitenruimte moet deze kernwaarden weerspiegelen. Elk mens is uniek, geen pad is hetzelfde. Daarom moet de tuin voor iedereen toegankelijk zijn en aan veel wensen voldoen. Waar de ene bezoeker behoefte heeft aan rust en geborgenheid, wil de ander geïnspireerd en geprikkeld worden. Niet voor niets is er gekozen voor de naam Hof van Eden. Het is een bijbelse verwijzing naar de paradijselijke tuin. Geïnspireerd door de christelijke waarden waar de school voor staat – verbinding, gastvrijheid en zorg voor de schepping – creëren we een kleurrijke, geborgen oase die studenten, medewerkers, bezoekers maar ook insecten en vogels uitnodigt om te ontmoeten, te rusten en te groeien. Met bloeiende struiken, inheemse planten en schaduwrijke bomen bieden we het hele jaar door een aantrekkelijk, levendig en natuurlijk beeld.

De doelgroepanalyse

Bij het ontwikkelen van het beplantingplan hebben we ons verdiept in de behoeften van de verschillende gebruikers van onze campus. Wie zijn deze mensen en wat hebben ze nodig?

Studenten en medewerkers brengen een groot deel van hun dag op de campus door. Er is behoefte aan een buitenruimte dat bijna het hele jaar uitnodigend is om te zitten of doorheen te wandelen. De ruimte mag zowel zon- als schaduwrijk zijn, maar moet wel windluw zijn en privacy en verkoeling bieden.

Onregelmatige bezoekers, hulpverleners en leveranciers zullen voornamelijk een klein deel van buitenruimte betreden. Ze moeten zich direct welkom voelen met een verzorgde en duidelijke entree. Daarnaast willen ze een overzichtelijke parkeerplaats, zonder gehinderd te worden door beplanting of laaghangende takken.

De directie wil een paradijselijke buitenruimte dat geborgenheid biedt en de biodiversiteit versterkt. Er wordt rekening gehouden met inclusie, het terrein moet voor iedereen toegankelijk zijn. Het is een visitekaartje voor de school en moet vooral aantrekkelijk zijn in de lente en de herfst als de tuin het meest wordt bezocht. Daarnaast moet het betaalbaar en makkelijk te beheren zijn.

De wensen van de gebruikers zijn als volgt doorvertaald:

• In het plan zijn zowel bomen met dichte als half-dichte kronen meegenomen. Daarnaast is er beplanting geselecteerd dat in met name in de lente en de herfst een interessant beeld geeft. Denk aan diversiteit in textuur, kleur en wisselende bloei.
• Er worden diverse waard- en drachtplanten om diverse aan insecten en vogels aan te trekken.
• Voor de toegankelijkheid en een verzorgd beeld zorgen we er wel voor dat er geen beplanting met overmatige tak- blad- of vruchtval of overhangende planten vlak langs de looproute staan. Ook worden geen bomen geselecteerd die worteldruk veroorzaken.
• Voor het overzicht worden de hagen bij de entree en parkeerplaats tot een meter gesnoeid. Voor privacy en beschutting worden in de verblijfsruimte juist hagen gekozen die dicht en hoog worden.
• Bomen worden op de parkeerplaats en voor de entree vanaf 3 meter opgekroond voor overzicht en ruimte.
• Om de kosten te beheersen wordt voor jonge en makkelijke te beheren soorten ingekocht. 2x per jaar onderhoud moet voldoende zijn.

De zones

Het beplantingsplan is opgedeeld in drie zones, elk met een eigen functie en technische criteria: Verwelkomen, Verblijven en Parkeren.

Voor alle zones geldt:

• Beplanting moet tegen verharding, droogte en pekel kunnen
• Alle beplanting dat diep wortelt kan goed groeien op droge, kalkhoudende zandgrond
• Alle beplanting waar insecten en vogels op afkomen moeten gekweekt zijn zonder insecticiden en pesticiden

De zone “Verwelkomen” zit aan de noord-oostelijke zijde en is ontworpen om een positieve eerste indruk te maken. Alle beplanting in de zone Verwelkomen moet goed tegen schaduw kunnen.
Vanwege de schaduw wordt er gekozen voor boomsoorten met een open kroon die genoeg licht doorlaten. De beukenhaag aan de noord-zijde is door de dubbele rij mooi dicht begroeid zodat het de parkeerplaats afschermt en in samenhang is met het gebouw. De Fagus Sylvatica haag verkleurt in de herfst behoudt deels blad in de wintermaanden. De oranjekleurige bladeren passen in die periode goed bij de kleuren van het gebouw. Naast lage wintergroene heesters is er in deze zone gekozen voor heesters en bomen die uitbundig wisselen van kleuren. De Amelanchier Lamarckii en Mahonia zijn toegevoegd omdat ze in het voorjaar en de lente prachtig bloeien en in de herfst intense kleuren geven. Deze heesters zorgen voor hoogte en diepte in het vak en maken de border visueel interessant. Daarnaast verwelkomen ze ook insecten en vogels. Die zullen zich overigens ook vermaken in het gazon, waar een mix van gras en weidebloemen en krokussen zal worden gezaaid en gepoot.

De zone “Parkeren” is open op een paar bomen na die goed schaduw verdragen en halfopen kronen hebben. Hoewel deze zone primair functioneel is, is er bewust gekozen voor beplanting die bijdraagt aan de algehele groene uitstraling van de campus.

Er is gekozen voor diverse bomen die door textuur, vorm een verkleuring echte blikvangers zijn.

De zone “Verblijven” is bedoeld als een rustige en inspirerende plek om te ontspannen en te ontmoeten.

Een belangrijk element in deze zone is de vaste plantenborder. Deze is opgezet in een mozaiekverband. Wintergroene soorten als Euphorbia, Carex, Bergenia en Lavendula, zijn gekozen omdat ze weinig onderhoud vragen en het hele jaar door structuur en kleur bieden. Bloeiers als de Aster en de Symphytum trekken bestuivers aan en zorgen voor een gezonde bodem. De natuurlijk losse beplanting is contrastrijk in kleur en structuur, maar heeft ook samenhang. De vaste plantenborder heeft een primair kleurenpalet van (winter)groen met paarse accenten, een kleur die terugkomt in de huisstijl en staat voor spiritualiteit en wijsheid.